MIKROBIOTA JELITOWA – CO MOŻEMY DLA NIEJ ZROBIĆ?
CZYM JEST MIKROBIOTA JELITOWA?
Mikrobiota jelitowa jest jedną z najważniejszych struktur w naszym organizmie. Tworzona przez zbiór mikroorganizmów zamieszkujących różne obszary ciała pełni szereg istotnych funkcji. Jej wyjątkową cechą jest między innymi umożliwienie prawidłowego przebiegu procesu trawienia. Szalenie ważnym zadaniem mikrobów jest przetwarzanie substancji pochodzących z pożywienia w kolejne, które wywierają istotny wpływ zarówno na nas gospodarzy, jak i samą mikrobiotę.
CO ZROBIĆ, ABY MIKROBIOTA SPEŁNIAŁA SWOJE FUNKCJE?
Aby odpowiednio zadbać o wypełnianie prawidłowych funkcji mikrobioty jelitowej, musimy mieć na uwadze, że kluczem jest zapewnienie jej wysokiej liczebności oraz różnorodności. Jak to osiągnąć? Chociażby stawiając na żywienie sezonowe, czyli produkty dostępne o danej porze roku, ekologiczne, niskoprzetworzone oraz wolne od zanieczyszczeń. Dodatkowym wsparciem będzie korzystanie z dziko rosnących roślin jadalnych i obfitujących w najlepszą pożywkę dla mikrobów, czyli włókno pokarmowe.
Polifenole, SCFA, prebiotyki …
Warto przypomnieć o zasadzie 3 x P – probiotyki, prebiotyki i polifenole. Mikroby jako pożywkę uwielbiają produkty, których my nie jesteśmy w stanie strawić, ale one już tak. Właśnie tym najlepiej się żywią! I tu naszą bazę powinna stanowić wcześniej wspomniana dieta. Co więcej – przesunięcie jej bardziej w kierunku roślinnym jest uzasadnione. Dlaczego? Bowiem właśnie z białka roślinnego powstaje dość dużo korzystnych dla nas SCFA (krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych), które wykazują działanie przeciwzapalne oraz wspierające wiele ważnych funkcji organizmu.
Równie istotną grupą pokarmową są polifenole – mikroby je kochają! Lubię powtarzać, że szczególnie w sezonie, czyli od maja do października powinniśmy codziennie zjadać przynajmniej 2-3 garści owoców jagodowych, czy innych produktów wysokopolifenolowych. Mogą to być warzywa takie jak brokuły, szparagi, cebula, cykoria, lub szpinak. A wisienką na torcie może okazać się wsparcie probiotyczne, które umiejętnie użyte, w połączeniu z przeciwzapalną dietą da znakomite efekty!
CO WPŁYWA NA MIKROBIOTĘ JELITOWĄ I JAK JĄ CHRONIĆ?
Jest wiele elementów, które warunkują kształtowanie i dalsze funkcjonowanie mikrobioty jelitowej. Poczynając od stanu zdrowia matki, poprzez poród i karmienie piersią, a kończąc na obciążeniach środowiskowych, lekach, czy doświadczanym stresie.
Szczególnym zagrożeniem dla mikrobioty są antybiotyki o szerokim spektrum działania. Wiemy, że przy KAŻDEJ antybiotykoterapii musimy włączyć od razu probiotyk – rekomendowane szczepy to Lactobacillus rhamnosus ATCC 53103 lub Saccharomyces boulardi CNCM I-745. Podobne zalecenia dotyczą sytuacji, kiedy narażeni jesteśmy na długotrwały stres. Wsparcie probiotykoterapią jest niezbędne w takim okresie. Na rynku można kupić dedykowane preparaty, które będą działać ochronnie na mikrobiotę w takich sytuacjach. O tym przeczytacie poniżej.
Chrońmy nasze mikroby za wszelką cenę. Bez nich nie ma szans na zdrowie i dobre samopoczucie. Każda przewlekła jednostka chorobowa ma w tle poważnie zaburzoną mikrobiotę. Ruszajmy się, spacerujmy, dbajmy o dobrostan psychiczny, nawodnienie, regularne, ciepłe i gotowane, prebiotyczne posiłki z dodatkiem wysokich dawek polifenoli. Unikajmy spożywania na noc ciężkostrawnych, mięsnych posiłków. Zastąpmy je lekkimi kolacjami prebiotycznymi, np. zupami, gulaszami warzywnymi, strączkami, kiszonkami itp. Wiele takich przepisów znajdziesz na moim Blogu. A gdy trzeba, sięgnijmy po odpowiednie preparaty, które będą wspierać funkcje naszej mikrobioty.
NOWOCZESNE WSPARCIE DLA MIKROBIOTY
Oprócz prawidłowego żywienia interesującą perspektywą jest możliwość stosowania olejków eterycznych w zaburzeniach pracy żołądka, a także jelit. Olejki eteryczne mogą być istotnym wsparciem w leczeniu wielu dolegliwości układu pokarmowego m.in. zakażeń pasożytniczych, Helicobacter pylorii, SIBO, IMO, czy WZJG. Ponadto mamy już dostępne wieloskładnikowe, nowoczesne preparaty, które stanowią wsparcie dla utrzymania zdrowej mikrobioty jelitowej. Są to produkty nie tylko zawierające specjalnie dobrane szczepy bakterii korzystnie modulujące funkcje mikrobioty, ale również prebiotyki i postbiotyki.
OLEJKI ETERYCZNE W TERAPII SIBO, IMO, WZJG, IBS I KANDYDOZIE
Z pewnością bardzo interesującym olejkiem eterycznym w kontekście pracy z układem pokarmowym jest mięta pieprzowa (Mentha piperita). Badania naukowe pokazują¹, że jest bardzo skutecznym narzędziem w terapii IBS (zespół jelita nadwrażliwego). Certyfikowany olejek eteryczny z mięty pieprzowej można stosować zewnętrznie lub doustnie. Tutaj jednak warto nadmienić, że o ile nie odnotowano niepożądanych reakcji na herbatę z mięty pieprzowej, to zalecono ostrożność w przypadku terapii olejkiem miętowym u pacjentów z refluksem żołądkowo-jelitowym, przepukliną rozworu przełykowego lub kamieniami nerkowymi. Jest to głównie spowodowane dużym stężeniem mentolu i mentonu, substancji znacznie pobudzających żołądek do wydzielania kwasu solnego. Alternatywą mogą okazać się olejki eteryczne z innych gatunków mięt – szczególnie mięty kędzierzawej (Mentha spicata) lub połączenie olejków z kilku gatunków mięt (np. mieszanka SuperMint od doTERRA, w której skład wchodzi mięta pieprzowa, kędzierzawa, japońska i cytrynowa).
Jeżeli chodzi o same przerosty bakteryjne jelita cienkiego, to tutaj mam dla Was znakomitą wiadomość! Olejki eteryczne są naturalnymi prokinetykami. Dlatego warto między posiłkami popijać wodę z dodatkiem 1-2 kropli olejków cytrusowych lub gotowych mieszanek od doTERRA jak Zen Gest, SuperMint, MetaPWR, czy Zendocrine. Pamiętajcie jedynie o tym, że olejki eteryczne nie rozpuszczają się w wodzie i przed ich spożyciem w takiej formie należy dokładnie wymieszać tak powstały płyn, aby doszło w nim do jak największej dyspersji cząsteczek samego olejku.
Olejki eteryczne są również nieocenionym narzędziem w walce z grzybicą układu pokarmowego. Jak pokazują badania², liczne olejki eteryczne wykazują silne działanie przeciwgrzybicze w kierunku m.in. Candida albicans. Z bardziej popularnych i możliwych do wewnętrznego stosowania olejków mamy: goździk, tymianek, oregano, cząber, cynamon, cassia, lawendę, kadzidłowiec i mirrę. Powyższe olejki eteryczne będą również pomocne w walce z pasożytami i do tej listy warto też dodać olejki cytrusowe (głównie cytrynowy) oraz kminek.
OLEJKI ETERYCZNE W TERAPII HELICOBACTER PYLORII
Na koniec słów parę o nielubianym i podstępnym Helicobacter pylori. Badania³ wykazują wysoką skuteczność takich olejków jak oregano, tymianek czy cząber, szczególnie ich połączenie. Nie zalecam stosować samodzielnie takiej kuracji, ale pod okiem specjalisty, który ma w tym temacie doświadczenie.
Natomiast dużą niespodzianką są wyniki tego badania4, gdzie oprócz powyższych klasyków w walce z HP wykazano wysoką skuteczność olejku melisowego i z… drzewa cedrowego (dokładnie jałowca wirginijskiego – uwaga, tego olejku nie używamy wewnętrznie!)
Jeśli chcecie posłuchać więcej o mikrobiocie jelitowej, zachęcam do obejrzenia nagrania: Żywienie jako podstawa prawidłowo funkcjonującej mikrobioty jelitowej – prof. Ewa Stachowska. A także live’a poświęconego tematowi mikrobioty jelitowej: Mikrobiota jelitowa.
Jeśli chcecie posłuchać więcej o zastosowaniu olejków eterycznych w dolegliwościach układu pokarmowego, to zachęcam do dołączenia do zamkniętej grupy „Aromaterapia w Praktyce” – warunki przystąpienia do grupy. Na naszej grupie dowiesz się jak bezpiecznie i skutecznie stosować olejki eteryczne, tak aby wspierać swoje zdrowie.
Wyniki badań naukowych (dostęp z dn. 24.07.24):
¹ https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ptr.1936
² https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11200742/
³ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10003975/
4 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7037374/
